Makaron z rydzami i szpinakiem

Klasykiem stały się już rydze smażone na patelni, najlepiej na gęsim tłuszczu.
A jeśli dodamy do nich liście szpinaku, podbijemy to wszystko wiejską śmietaną i wymieszamy z makaronem...

Czy mam pisać dalej?
Do lasu po rydze! Na targ po szpinak! A potem do kuchni marsz!

Składniki, 2 porcje:

• 200 g rydzów
• 2 łyżki gęsiego smalcu (oliwy lub masła klarowanego)
• 2 ząbki czosnku
• 1 łyżka posiekanej cebuli (opcjonalnie)
• szczypta otartej gałki muszkatołowej
• szczypta tłuczonego suszonego chilli (lub kawałek posiekanej świeżej papryczki bez pestek)
• 200 g liści szpinaku lub więcej (może być mrożony)
• 250 g makaronu np. spaghetti lub tagliatelle
• 200 ml wiejskiej śmietany (ewentualnie kremówki)
• sól i świeżo zmielony czarny pieprz

Przygotowanie:

• Rydze oczyść w chłodnej wodzie, dobrze osusz papierowym ręcznikiem i odetnij nóżki.
• W dużym garnku doprowadź do wrzenia osoloną wodę, włóż makaron i ugotuj go zgodnie ze instrukcją na opakowaniu.
• Rozgrzej sporą patelnię, dodaj gęsi smalec lub inny tłuszcz, równomiernie rozłóż rydze i smaż przez ok. 4 minuty co jakiś czas odwracając kapelusze. Dodaj posiekany czosnek, cebulę (jeśli używasz), gałkę muszkatołową i płatki chilli. Gdy rydze będą już podsmażone, wrzuć opłukany i osuszony szpinak. Po paru minutach przywiędnie i stanie się ciemny. Płyn w większości odparuje. Przypraw solą i pieprzem, po czym dodaj śmietanę i małą chochelkę wody, w której gotuje się makaron. Wolno zagotuj sos i ponownie przypraw.
• Odcedź makaron, a następnie wymieszaj z sosem rydzowo - szpinakowym. Dopraw i natychmiast podawaj.

Rydze z patelni

I tu zdradzę Wam sekret…

Wydawać by się mogło, że skoro mieszkam w Beskidzie Niskim – Rydzowym Królestwie, muszę często zajadać się rydzami.

Otóż… nie do końca

Rydze jadam dosłownie kilka razy w roku, w małych ilościach. Bo choć są wybitnym rarytasem, częstotliwość przyrządzania ich w pracy i ilość przerabianych rudych kapeluszy, sięgająca każdej jesieni tony lub więcej, sprawia, że rydz króluje na moim prywatnym stole dość rzadko. Sezon rydzowy otwieram oczywiście rydzami z patelni – rydzami smażonym na gęsim smalcu z odrobiną czosnku, czasem z posiekaną cebulą. Oprószone grubą solą i świeżo zmielonym czarnym pieprzem. Koniecznie z kromką wiejskiego chleba z chrupiącą skórką.

I tak właśnie przyrządzone rydze to klasyk.

Jeśli nie posiada się gęsiego tłuszczu, do smażenia rydzów można użyć oliwy lub klarowanego masła.

Lubię też rydze w wiejskiej śmietanie albo w pomidorach. Czasem piekę z nimi tarty. Albo dodaję do ciasta na chleb. Żaden tatar z wołowiny nie smakuje tak dobrze, jak ten z posiekanymi marynowanymi rydzami. Nigdy wcześniej nie sądziłam też, że kiszone rydze mogą być tak smaczne!

Ale najbardziej lubię chodzić na rydze. Do lasu za Blechnarką albo na Skrypinę. Na Ropki czy do Łopacińskiego. Czasem trzeba iść ostro pod górę, czasem w dół wąwozu. Czasem trzeba się czołgać w młodnikach. A potem ze świerkowymi igiełkami we włosach, z przemoczonymi spodniami uśmiechnięta wracam do domu.

Do przygotowania wyjątkowego i wykwintnego dania z rydzami nie potrzeba wielu składników. Wystarczą świeże rydzowe kapelusze, gęsi smalec, odrobina czosnku i ewentualnie posiekana cebula. Sól i pieprz. Minimalna ilość dodatków pozwala zachować, a wręcz wydobyć aromat grzybów, który możemy jedynie podkreślić kieliszkiem dobrego, schłodzonego białego wina i kromką chleba, która idealnie wchłonie cały sos spod rydzów.

Tak przyrządzone i podane rydze to danie szczególnie polecane smakoszom!

Składniki, 2 porcje:

• 200 g rydzów
• 2 - 4 łyżki gęsiego smalcu (ewentualnie oliwy lub klarowanego masła)
• 2 niewielkie ząbki czosnku
• sól, świeżo zmielony czarny pieprz
• ewentualnie posiekana biała cebula (2 łyżki) i łyżka masła (dla poślizgu)

Przygotowanie:

• Rydze oczyścić z igliwia i listowia (można opłukać pod zimną wodą - patrz uwagi poniżej), a następnie dokładnie osuszyć np. papierowym ręcznikiem. Nóżki odciąć. Jeśli kapelusze są niewielkie - do 7-8 cm średnicy, rydze najlepiej smażyć w całości. Jeśli grzyby są większe, należy je pokroić na kawałki o podobnej wielkości.
• Na patelni rozgrzać gęsi smalec i na gorący tłuszcz wkładać rydze. Ja zaczynam od smażenia blaszkami ku górze. Smażyć przez 5 minut co jakiś czas obracając grzyby. Pod koniec smażenia dodać posiekany czosnek i ewentualnie cebulę.
• Usmażone rydze posypujemy solą i pieprzem, możemy również dodać odrobinę masła dla poślizgu i jeszcze większych rozkoszy smakowych ;)
• Podawać póki gorące z chlebem, którym wyjadamy cały sos spod rydzów.

Do podania: domowy chleb z chrupiącą skórką, schłodzone białe wina (od słodkiego do delikatnie półwytrawnego)

UWAGA: 

Rydze są jednymi z nielicznych grzybów, które można myć. Należy to jednak robić szybko, opłukując je z igliwia pod zimną wodą. Nóżki rydzów odcinamy (najlepiej jeszcze w lesie) zostawiając pod kapeluszem maksymalnie 0,5 cm. Opłukane rydze należy dobrze osuszyć.

Rydze powinno smażyć się na dużym ogniu, na rozgrzanym tłuszczu. Wkładając grzyby na patelnię należy zachować pomiędzy nimi odstępy. Nie należy jednocześnie smażyć zbyt wiele kapeluszy, bo grzyby zaczną puszczać sok i będą się dusić.

Tarta z pomidorami i droga do nieba

Są takie dni, że trzeba złapać oddech.
Odciąć się od wszystkiego.
Na chwilę.
Choćby na kwadrans.
Wracałam z Gorlic, tutaj się mówi: "z miasta". I rzeczywiście miasto, bo nawet korki były.
Gdy nie ma śniegu, "do miasta" jeżdżę przez Bielankę.
I zamiast pojechać na rozwidleniu w prawo, skręciłam w lewo, tam, gdzie jest załadunek drewna.
Otworzyłam okna. Wdychałam zimne, rześkie wręcz powietrze. Jadąc przed siebie wsłuchiwałam się w szum lasu. Mała sarenka przebiegła drogę.

Potem do Nowicy, tam, gdzie droga do nieba.
Najpierw schodzi w dół, by potem piąć się w górę.
I kręci się między pastwiskami; w oddali stare sady, zbelowane siano.

Gdy wrócę, znów usiądę z kubkiem gorącej herbaty do komputera.
Święto Rydza tuż tuż...
Ale wcześniej, czas na tartę z pomidorami i czosnkową ricottą (lub jak kto woli słodkim twarożkiem)

Po nartach... na basen!

Po całodziennych szaleństwach na stokach narciarskich lub długich wyprawach na nartach biegowych, warto zrelaksować się i odpocząć w saunie lub jaccuzi w Parku Wodnym w Wysowej-Zdroju.

W Parku Wodnym można korzystać z basenu rehabilitacyjno-rekreacyjnego, basenu dla dzieci, jaccuzi, sauny parowej i suchej. A na obolałe i zmęczone mięśnie idealnym lekarstwem okażą się leżanki i ławeczki powietrzne, wodne masaże i kaskady.

Od 14 stycznia 2013 r. Park Wodny w Wysowej Zdroju będzie czynny:

poniedziałek

12.00 - 20.45

środa, piątek

11.30 - 20.45

wtorek, czwartek, sobota, niedziela

9.15 - 20.45

UWAGA!

Promocja dla mieszkańców gminy Uście Gorlickie zostaje przedłużona do odwołania; 

bilet wstępu dla dzieci (od 4 do 18 lat) - 3.00 zł, dla dorosłych - 6.00 zł 

(weryfikacja stałego adresu zamieszkania na podstawie dowodu osobistego, legitymacji szkolnej).

Do 31.03.2013 r. został przedłużony okres ważności dla karnetów wartościowych, 

których termin upłynął 31.12.2012 r.

Borowikowe carpaccio

już wkrótce!

Gotujemy!

Drodzy Czytelnicy!

17 listopada (sobota)

GOTUJEMY PRAWDZIWY ŻUR Z KISZONYMI RYDZAMI!

zaprasza:

Stary Dom Zdrojowy w Wysowej

oraz

Potrawy Regionalne

Zupa ziemniaczana z bryndzą owczą

Jesień to dla mnie czas odpoczynku. Oczywiście dopiero, gdy zgromadzimy z Mamą wystarczającą ilość grzybów - rydzów, prawdziwków i podgrzybków, a owocowe i warzywne przetwory czekają w słoikach na jeszcze chłodniejsze dni. 

Teraz mogę nadrobić zaległości w czytaniu książek, gazet, ciekawych blogów i portali.

Nie chcę dużo czasu spędzać w kuchni, cenię sobie jedzenie proste, które "robi się samo".

Jedzenie, które robi się z tego, co jest w lodówce czy spiżarni.

Nieśpiesznie wyjmuję ziemniaki z worka. Jeszcze mogę je trzymać na balkonie. Aż do mrozów. Wszystko usłane złotymi igiełkami modrzewia, który sennie porusza gałęziami, wspominając ciepłe, letnie dni. 

Sąsiad wraca z lasu. Znów znalazł mnóstwo rydzów. Ponoć w tym roku mają być do grudnia.

Obieram ziemniaki, kroję pora, w lodówce odkrywam resztkę owczej bryndzy od Bacy Władka. Już mi się marzy ta pierwsza, majówkowa. Najlepsza. Ale na nią trzeba będzie sobie zasłużyć, cierpliwie znosząc zimę.

Składniki (4 porcje):

• ok.  pół kilo ziemniaków
• 1 spory por (biała część)
• 1 spora pietruszka
• 2 ząbki czosnku
• łyżeczka domowej przyprawy warzywnej, ew. ekologicznej wegety
• łyżka sosu sojowego jasnego
• łyżka oliwy z oliwek
• szczypta mielonej ostrej papryki
• sól, świeżo mielony pieprz do smaku
• do podania: bryndza owcza (może być twarożek kozi lub ser z niebieską pleśnią), grzanki lub ciemny chleb; szczypiorek

Na zimną patelnię wlać oliwę, wrzucić obrany i zmiażdzony czosnek (nie musimy go siekać), podsmażyć na średnim ogniu. Gdy czosnek zaczyna pachnieć, dodać pokrojony w krążki por. Trochę podsmażyć. Ziemniaki i pietruszkę obrać, pokroić na mniejsze kawałki i ugotować w litrze lekko osolonej wody. Gdy warzywa będą miękkie, dodać susz warzywny oraz podsmażony por z czosnkiem. Zmiksować wszystko na gładki krem, dodać sos sojowy, paprykę, sól i pieprz do smaku.

Zupa powinna być lekko "niedosolona", ponieważ dodajemy do niej słony ser. Ale to już na talerzu.
 

Cynamonowe mufinki z jabłkiem

- A może być coś upiekła? Już tak dawno nic nie robiłaś słodkiego. Kiedyś zrobiłaś takie pyszne maślane ciasteczka... - rozmarzył się mój Mąż...

Prawda. Zaniedbałam ostatnio pieczenie.

Zaniedbałam przez rydze!

Gdy rano planowałam - wieczorem upiekę chałkę, chleb, a może coś słodkiego, po południu, jak zaczarowany, dzwonił telefon - "będziemy za godzinę!"

I po godzinie przywozili wiadra, kosze i pudła pełne rydzów.

No! ale już postanowiłyśmy! Rydzów dość!

Czas na chwilę odpoczynku przy herbacie.

Otwieram lodówkę, co ja tu mam?... Jajka są, mleko, masło.

W puszce resztka mąki pszennej, ale w szafce powinna być jeszcze razowa.

Kilka jabłek na parapecie.

Do herbaty będą jesienne, pachnące cynamonem babeczki z jabłkiem, pieczone z mąki razowej.



Składniki (na 12 babeczek):

szklanka mąki pszennej

szklanka mąki razowej (użyłam żytniej razowej, może być pszenna, orkiszowa)

pół szklanki cukru

dwie łyżki miodu

1,5 - 2 łyżeczki proszku do pieczenia

łyżeczka soli

łyżeczka cynamonu

2-3 utłuczone goździki

2 duże jajka

szklanka mleka

10 dag masła

duże jabłko

Piekarnik nagrzać do 160 stopni Celsjusza. Foremkę na mufinki natłuścić lub wyłożyć papilotkami. 

Jabłko obrać, usunąć gniazdo, pokroić w małą kostkę. Masło rozpuścić i ostudzić. W misce wymieszać wszystkie suche składniki. W drugiej misce rozkłócić delikatnie jajka, dodać mleko, masło i miód. Wymieszać i dodać do suchych składników. Wszystko połączyć za pomocą rózgi lub łyżki (mikser jest zbędny). Wsypać pokrojone jabłko i delikatnie wymieszać. Ciasto nakładać łyżką do foremek*. 

Piec ok 25 minut, sprawdzając patyczkiem, czy babeczki są upieczone.

* Mufinki nie rosną zbyt wysokie, dlatego foremki najlepiej wypełnić ciastem po brzegi.

Pomarańczowa jak słońce babka dyniowa

Kusiła już z daleka.

Kolorem.

Kolorem jesiennych dni.

Ciepłego, jesiennego słońca.

Złotych liści ogrzanych delikatnymi promieniami.

Nie wiem skąd o tej porze roku dynia. 

Ale widać na krakowskim Kleparzu i dynie dorodne zimą można znaleźć.

Prawda, że cieplej się robi na przednówkowym sercu, gdy widzi się dynię? Majestatycznie wyglądającą znad szarych ziemniaków, marchewek, cebul i porów...

Niczym prawdziwa karoca.

 

Krążki jabłka w cieście z dodatkiem orzechówki Mamy Ani

Dobrze zrobione racuchy to rarytas nie tylko dla dzieci, ale i dla dorosłych. Można je jeść na podwieczorek albo na śniadanie. Odrobina orzechówki daje niezwykły aromat i ciekawy posmak.

Składniki:
(dla 2 osób)
• jedno jajko
• ćwierć szklanki mleka
• pół kieliszka nalewki z orzecha włoskiego lub innej o ziołowym aromacie
• szczypta soli
• 6,5 dag mąki
• 2 duże lub 3 małe jabłka
• pół łyżeczki cynamonu
• 2 łyżki cukru
• olej do głębokiego smażenia (użyłam oleju ryżowego)
• cynamon i cukier do posypania



Sposób przygotowania:
• Jabłka należy obrać, pokroić w krążki o grubości ok. pół centymetra i usunąć gniazda nasienne. Krążki ułożyć na półmisku, natrzeć odrobiną nalewki i posypać cukrem wymieszanym z cynamonem.
• Zrobić ciasto: Żółtko ubić z mlekiem, dodać resztę orzechówki i sól. Wsypać przesianą przez sito mąkę. Ubić białko i delikatnie wymieszać z ciastem.
• Krążki jabłka zanurzać w cieście i smażyć na rozgrzanym oleju, aż będą złociste. Osączyć na papierze. Przed podaniem posypać cukrem i cynamonem.

Uwagi: Do ciasta można dodać odrobinę (pół łyżeczki) proszku do pieczenia, ale nie jest to absolutnie konieczne.